Trường hợp bé gái 6 tuổi được cấp cứu tại Bệnh viện Đại học Quốc tế Hồng Bàng là một lời nhắc nhở về nguy cơ đuối nước ở trẻ, đặc biệt là vai trò của “thời gian vàng” trong cấp cứu. Khi trẻ gặp sự cố, việc nhanh chóng nhận biết tình trạng nguy cấp, gọi hỗ trợ và thực hiện hồi sức ban đầu đúng cách có thể tạo nên sự khác biệt rất lớn đối với khả năng hồi phục.
Khoảnh khắc sinh tử khi trẻ được phát hiện trong tình trạng ngưng tim, ngưng thở
Trong quá trình đang bơi, bé gái 6 tuổi tự ý cởi áo phao, do chưa biết bơi, bé chìm trong nước khoảng 3-4 phút, sau đó em được phát hiện và được đưa lên bờ trong tình trạng ngưng tim, ngưng thở, và cuộc chạy đua với thời gian bắt đầu. Đáng lưu ý, bé có tiền sử động kinh.
Mọi thứ diễn ra rất nhanh. Những người có mặt tại hiện trường lập tức gọi cấp cứu và bắt đầu ép tim ngoài lồng ngực, đồng thời hỗ trợ hô hấp cho bé. Trong những phút ấy, từng thao tác hồi sức đều được thực hiện với hy vọng duy trì sự sống cho trẻ cho đến khi đội ngũ y tế tiếp cận.
Ngay sau tiếp nhân thông tin, đội ngũ cấp cứu của Bệnh viện Đại học Quốc tế Hồng Bàng (HIU Hospital) nhanh chóng kích hoạt báo động đỏ ngoại viện,tiếp cận để tiếp tục các biện pháp hồi sức chuyên sâu, bóp bóng hỗ trợ hô hấp qua mask và ổn định tình trạng của bé trước khi chuyển đến bệnh viện chuyên sâu để tiếp tục điều trị.
Nhờ được xử trí sớm trong giai đoạn đầu, sau khoảng 10 phút hồi sức cấp cứu tại chỗ, bé có dấu hiệu tỉnh lại, và được đưa về Bệnh viện Đại học Quốc tế Hồng Bàng tiếp tục theo dõi.
Đuối nước ở trẻ em: Mối nguy không chỉ đến từ biển, ao hồ
Nhiều phụ huynh thường nghĩ rằng đuối nước chỉ xảy ra ở những khu vực nguy hiểm như sông, biển, ao hồ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các tai nạn dưới nước vẫn có thể xảy ra ngay tại những nơi quen thuộc như hồ bơi, vật dụng chứa nước tại nhà.
Trong trường hợp của bé gái 6 tuổi, dù đã được trang bị áo phao, việc tự cởi bỏ khi chưa có khả năng bơi thành thạo đã khiến bé rơi vào tình huống nguy hiểm.
Đuối nước không đơn thuần là việc nước xâm nhập vào đường thở, mà nguy hiểm hơn là tình trạng thiếu oxy kéo dài, có thể ảnh hưởng đến não, tim và nhiều cơ quan quan trọng khác.
Đặc biệt, với trẻ có tiền sử động kinh, việc tham gia các hoạt động dưới nước cần được cân nhắc và giám sát chặt chẽ hơn nhằm hạn chế những tình huống mất kiểm soát có thể xảy ra.
“Thời gian vàng” trong cấp cứu đuối nước: Mỗi phút đều có ý nghĩa
Theo BSCKI. Cao Hoàng Thiện, đuối nước thường bắt đầu từ tình trạng thiếu oxy do suy giảm hoặc ngừng hô hấp. Não là cơ quan chịu ảnh hưởng sớm khi không được cung cấp đủ oxy.
Vì vậy, trong những phút đầu tiên sau tai nạn, việc tiến hành hồi sức cơ bản ngay tại hiện trường có vai trò đặc biệt quan trọng.
Quy trình cấp cứu cơ bản (BLS – Basic Life Support) được khuyến cáo bởi Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) nhấn mạnh rằng khi phát hiện một trường hợp nguy hiểm, người chứng kiến cần nhanh chóng gọi hỗ trợ cấp cứu, đồng thời tiến hành các biện pháp hồi sức phù hợp trong khả năng của mình.
BSCKI. Cao Hoàng Thiện cho biết:
“Trường hợp bé gái sau khi phát hiện bị đuối nước, người dân đã rất nhanh chóng gọi hỗ trợ cấp cứu và tiến hành hồi sức ngay lập tức. Điều đó có ý nghĩa vô cùng lớn trong việc cứu sống bé gái. Không nên chỉ đưa trẻ đến bệnh viện mà bỏ qua bước sơ cứu ban đầu, bởi điều đó có thể làm mất đi khoảng thời gian vàng. Trong cấp cứu ngừng tuần hoàn hô hấp, các thao tác như ép tim ngoài lồng ngực, hỗ trợ hô hấp đúng kỹ thuật có thể góp phần duy trì tuần hoàn và oxy hóa cho cơ thể trước khi người bệnh được tiếp cận với các phương tiện cấp cứu chuyên sâu.”
Sơ cứu đúng cách khi gặp trường hợp đuối nước
Khi phát hiện trẻ bị đuối nước, điều đầu tiên cần làm là nhanh chóng đưa nạn nhân ra khỏi môi trường nước. Người cứu trẻ phải là người biết bơi, có kỹ năng cứu người bị đuối nước để tránh những rủi ro khác có thể xảy ra.
Sau đó, cần đánh giá tình trạng đáp ứng, gọi hỗ trợ cấp cứu và tiến hành hồi sức tim phổi nếu trẻ không còn dấu hiệu thở bình thường.
Các bước sơ cứu ban đầu trẻ bị đuối nước cụ thể như sau:
1. Đặt trẻ nằm ngửa trên mặt phẳng cứng.
2. Kiểm tra trẻ có thở không bằng cách: nhìn lồng ngực của trẻ có di động không? Đặt tai của bạn gần miệng và mũi trẻ, có cảm thấy không khí thở ra của trẻ không? Trong khi kiểm tra hơi thở, người cứu cũng có thể lay gọi trẻ để xem đứa trẻ có phản ứng không.
3. Nếu trẻ không thở, hãy bắt đầu hồi sức tim phổi (CPR) ngay.
4. Giữ đầu trẻ ngửa ra sau và nâng cằm để thông đường thở. Với trẻ nhỏ, đặt miệng của bạn trên cả mũi và miệng của trẻ để thổi ngạt được kín. Với trẻ lớn hơn, một tay ép cánh mũi và đưa miệng của bạn thổi vào miệng của trẻ. Thổi chậm, đều trong 1–2 giây và ngực của trẻ sẽ phồng lên; thổi ngạt 5 nhịp thở đầu tiên.
5. Ngay sau khi thổi ngạt 5 nhịp đầu tiên, tiến hành ép tim ngoài lồng ngực. Sử dụng một tay đặt vuông góc với lồng ngực, (trẻ lớn/người lớn có thể dùng hai tay).Vị trí ép tim: 1/2 dưới xương ức, ấn xuống ngực sâu khoảng 1/3 -1/2 lồng ngực theo đường kính trước sau. Tốc độ ép tim 100–120 lần/phút. Những lần tiếp theo tiếp tục thực hiện theo chu kỳ 30 lần ép tim/2 lần thổi ngạt. Tiếp tục ép tim và thổi ngạt liên tục cho tới khi xe cấp cứu đến hoặc trẻ tự thở lại được.
BSCKI. Cao Hoàng Thiện lưu ý, người dân không nên thực hiện các phương pháp dân gian như vác ngược nạn nhân, dốc nước hoặc chờ nước chảy ra ngoài, bởi những cách xử trí này có thể làm trì hoãn thời điểm cấp cứu quan trọng.
Khuyến cáo phòng ngừa đuối nước ở trẻ em từ bác sĩ cấp cứu
Bên cạnh xử trí cấp cứu, phòng ngừa luôn là yếu tố quan trọng nhất để hạn chế những tai nạn đáng tiếc xảy ra.
Theo BSCKI. Cao Hoàng Thiện, trẻ em khi tiếp xúc với môi trường nước luôn cần được người lớn giám sát trực tiếp, kể cả khi trẻ đã biết bơi hoặc đang sử dụng áo phao.
Đối với trẻ có tiền sử động kinh, phụ huynh cần trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn phù hợp trước khi tham gia các hoạt động dưới nước. Trong trường hợp trẻ được phép bơi, cần đảm bảo có người lớn theo dõi sát sao, không để trẻ bơi một mình và luôn có phương án xử trí khi xảy ra tình huống bất thường.
Bên cạnh đó, việc trang bị kỹ năng sơ cứu cơ bản cho cộng đồng cũng đóng vai trò quan trọng. Một người biết cách nhận biết tình trạng nguy hiểm, gọi hỗ trợ và thực hiện hồi sức ban đầu đúng lúc có thể góp phần tạo nên sự khác biệt trong những phút giây quyết định.
Ca cấp cứu của bé gái 6 tuổi là lời nhắc nhở chung đến tình trạng đuối nước ở trẻ em tại Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay, dù cho ở bất kỳ môi trường nước nào như ao, hồ, biển, hay hồ bơi, phụ huynh cần đặc biệt quan tâm đến trẻ nhiều hơn, cho trẻ học bơi để bảo vệ trẻ trước những tình huống nguy hiểm.
Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực & Chống độc là tuyến đầu phản ứng nhanh của Bệnh viện Đại học Quốc tế Hồng Bàng (HIU Hospital), hoạt động liên tục 24/7, tiếp nhận các ca cấp cứu nguy kịch từ hệ thống cấp cứu ngoại viện, chuyển viện liên bệnh viện và từ cộng đồng.
Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa được đào tạo chuyên sâu về cấp cứu và hồi sức, với kinh nghiệm xử lý đa dạng tình huống khẩn cấp phức tạp. Khoa thực hiện sứ mệnh "giành lại sự sống trong những thời điểm vàng", duy trì sẵn sàng xử lý mọi tình huống cấp cứu bất kể thời gian.