Sốt xuất huyết Dengue tại TP.HCM gia tăng: Những điều cần biết để tránh sai lầm

Vi rút Dengue có 4 tuýp huyết thanh DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4. Vì vậy, một người đã từng mắc sốt xuất huyết vẫn có thể mắc lại khi nhiễm một tuýp vi rút khác.

Dấu hiệu thường gặp của sốt xuất huyết

Ở giai đoạn đầu, sốt xuất huyết có thể dễ nhầm với một số bệnh do vi rút khác. Người bệnh thường xuất hiện sốt cao đột ngột, đau đầu, đau phía sau hốc mắt, đau cơ hoặc khớp, mệt mỏi, buồn nôn, nôn và có thể phát ban. Một số trường hợp xuất hiện chấm xuất huyết dưới da, chảy máu mũi hoặc chảy máu chân răng.

Khi có biểu hiện nghi ngờ sốt xuất huyết, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và hướng dẫn theo dõi, thay vì tự chẩn đoán hoặc tự điều trị tại nhà.

Hết sốt chưa chắc đã hết nguy hiểm

Một trong những sai lầm thường gặp là cho rằng hết sốt đồng nghĩa với khỏi bệnh. Thực tế, giai đoạn nguy hiểm thường rơi vào khoảng ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh và có thể xuất hiện khi người bệnh vừa giảm hoặc hết sốt.

Nếu người bệnh xuất hiện đau bụng nhiều hoặc liên tục, nôn ói nhiều, vật vã, lừ đừ, mệt bất thường, tay chân lạnh, tiểu ít, khó thở hoặc có tình trạng chảy máu bất thường như chảy máu mũi, chân răng, nôn ra máu hay đi ngoài ra máu, cần đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá và xử trí kịp thời.

Theo hướng dẫn chuyên môn, sốt xuất huyết Dengue có thể diễn tiến từ thể thông thường đến sốt xuất huyết có dấu hiệu cảnh báo và sốt xuất huyết Dengue nặng. Việc xác định mức độ bệnh cần dựa trên thăm khám, diễn tiến lâm sàng và các xét nghiệm cần thiết, không nên chỉ dựa vào việc người bệnh còn sốt hay đã hết sốt.

Chăm sóc sốt xuất huyết tại nhà cần lưu ý gì?

Nếu sau khi thăm khám, bác sĩ chỉ định theo dõi tại nhà, người bệnh cần nghỉ ngơi, hạn chế vận động, uống đủ nước và bổ sung dinh dưỡng bằng các thức ăn mềm, dễ tiêu. Có thể sử dụng nước lọc, dung dịch Oresol pha đúng hướng dẫn hoặc các loại thức uống phù hợp. Người bệnh không nên tự ý truyền dịch tại nhà vì truyền dịch không đúng chỉ định có thể gây biến chứng.

Khi cần hạ sốt, Paracetamol có thể được sử dụng theo đúng hướng dẫn của nhân viên y tế. Không tự ý sử dụng Aspirin hoặc Ibuprofen vì các thuốc này có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết. Đặc biệt, dù đã hết sốt, người bệnh vẫn cần tiếp tục theo dõi và tái khám đúng hẹn, nhất là trong giai đoạn từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh.

Những sai lầm thường gặp khi mắc sốt xuất huyết

“Hết sốt là khỏi bệnh”, “đã mắc sốt xuất huyết thì không mắc lại” hay “có thể tự điều trị mà không cần đi khám” đều là những quan niệm cần tránh. Người bệnh có thể chuyển nặng sau khi giảm sốt, đồng thời vẫn có khả năng mắc sốt xuất huyết nhiều lần do vi rút Dengue có 4 tuýp khác nhau. Khi có biểu hiện nghi ngờ, việc được bác sĩ thăm khám và hướng dẫn theo dõi giúp phát hiện sớm những trường hợp có nguy cơ diễn tiến nặng.

Chủ động phòng bệnh sốt xuất huyết từ môi trường sống

Kiểm soát lăng quăng và muỗi truyền bệnh vẫn là biện pháp phòng ngừa quan trọng. Mỗi gia đình cần thường xuyên kiểm tra và loại bỏ các vật dụng có khả năng đọng nước, đậy kín dụng cụ chứa nước, vệ sinh bình hoa, thu gom chai lọ, lốp xe và phế liệu quanh nhà, đồng thời áp dụng các biện pháp hạn chế muỗi đốt. Người đang mắc sốt xuất huyết cũng cần tránh bị muỗi đốt để hạn chế muỗi tiếp tục mang vi rút truyền sang người khác.

Hiện Việt Nam đã đưa vắc xin phòng sốt xuất huyết Dengue vào sử dụng cho các đối tượng phù hợp. Tuy nhiên, tiêm chủng không thay thế hoàn toàn việc diệt lăng quăng, kiểm soát muỗi và phòng muỗi đốt; người dân nên được cơ sở y tế tư vấn trước khi tiêm.

Khi nào người bệnh sốt xuất huyết cần đến bệnh viện?

Theo BSCKI. Phan Nhật Thành, Khoa Nội Tổng hợp – Nhiễm, Bệnh viện Đại học Quốc tế Hồng Bàng, sốt xuất huyết nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời có thể diễn tiến nặng, gây sốc, rối loạn đông máu, tổn thương gan, suy hô hấp và các tổn thương cơ quan khác. Trong những ngày đầu, bệnh có thể dễ nhầm với một số bệnh nhiễm vi rút nên cần được theo dõi sát, đặc biệt ở trẻ nhỏ hoặc người khó nhận biết những thay đổi của cơ thể.

Khi xuất hiện sốt cao hoặc các biểu hiện nghi ngờ sốt xuất huyết, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được khám, xét nghiệm khi cần thiết và hướng dẫn theo dõi. Nếu xuất hiện đau bụng nhiều, nôn ói liên tục, lừ đừ, vật vã, tay chân lạnh, tiểu ít, khó thở hoặc chảy máu bất thường, cần đến bệnh viện ngay.

Sốt xuất huyết có thể diễn tiến nặng ngay cả khi người bệnh đã hết sốt. Chủ động thăm khám, theo dõi đúng hướng dẫn, nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo và phòng muỗi truyền bệnh là những biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.